سازمان GS1، یک سازمان بین‌المللی پیشگام در زمینه طراحی، توسعه و اجرای استانداردهای شناسایی کالا، ضبط خودکار داده‌ها و تبادل الکترونیکی آنها است. این سازمان گستره وسیعی از خدمات و راهکارهای اجرایی را برای بهبود کارایی و شفاف‌سازی زنجیره‌های تأمین و تقاضا در سطح جهانی و بخش‌های مختلف صنعتی و تجاری ارائه می‌دهد.

سیستم GS1 به عنوان سیستم یکپارچه‌سازی استانداردهای جهانی، اطلاعات مورد نیاز برای مدیریت زنجیره تأمین کالا را از طریق شناسایی یکتا و منحصربفرد موجودیت‌های ثابت و در گردش چرخه از قبیل اقلام تجاری، واحدهای لجستیکی، دارایی‌ها و مکان‌های فیزیکی فراهم می‌آورد. این امر باعث پذیرش و مقبولیت این سازمان در سطح جهان گردیده به گونه ای که بسیاری از سیستم‌های زنجیره تأمین جهانی از این استانداردها استفاده می‌نمایند.

برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این سازمان به شرح زیر است:

  • GS1 یک سازمان جهانی است که در زمینه استقرار استانداردها و راهکارهای شناسایی کالا از سال 1973 تا کنون تجربه عملیاتی دارد.
  • سازمان GS1 محدوده وسیعی از محصولات، خدمات و راهکارهای کاربردی را ارائه می‌دهد که به طور قابل توجهی باعث بهبود قابلیت‌های زنجیره تأمین و تقاضای کالا می‌شود.
  • سازمان GS1 در زمینه‌های مختلف حرفه‌ای و صنعتی مانند خرده‌فروشی و کالاهای FMCG، بهداشت و درمان، حمل‌ونقل و لجستیک و … خدمات ارائه می دهد.
  • در حال حاضر یکصد و یازده کشور به عنوان مرکز شماره‌گذاری (Member Organization) نماینده رسمی سازمان GS1 هستند و در سطح جهان بیش از یک میلیون شرکت از خدمات و راهکارهای GS1 استفاده می کنند.
  • اطلاعات شرکت‌های عضو GS1 ایران از طریق این سایت و همچنین سایت GEPIR سازمان GS1 بین‌الملل اطلاع‌رسانی می‌شود.


استانداردهای GS1 به چهار دسته کلی زیر تقسیم می‌شوند:

  • استانداردهای شناسایی:

استانداردهای GS1 این قابلیت را فراهم می‌کنند تا برای شناسایی منحصربه‌فرد هر «چیز» یا به عبارت بهتر هر «موجودیت»، یک شناسه‌ی یکتای جهانی تخصیص داده شود. شناسه‌هایی که مطابق با استانداردهای GS1 به هر موجودیت اختصاص داده می‌شوند، با کمک «پیش‌شماره شرکتی GS1» صادر می‌گردند. کلیدهای شناسایی پایه و اساس تمام استانداردهای GS1 هستند. همان‌گونه که زنجیره تأمین جهانی جهت بهبود چرخه ارزش تکامل یافته است، کلیدهای شناسایی GS1 نیز به‌منظور شناخت بیشتر دارایی‌ها، اسناد و همچنین همگام بودن با پیشرفت‌های تجاری گسترش یافته‌اند.

  • استانداردهای ضبط خودکار داده‌:

سازمان GS1 به‌منظور ضبط داده‌ها، استانداردهای خاصی را وضع نموده است. حامل‌های داده GS1 مانند بارکدهای دوبعدی و RFIDها به‌منظور شناسایی خودکار و ضبط اطلاعات استفاده می‌شوند. این حامل‌ها می‌توانند مقادیر مختلف داده، مرتبط با فرآیندها و نیازمندی‌های تجاری را نگهداری کنند. داده‌های رمزنگاری‌شده در حامل‌های داده GS1 به‌صورت منحصربه‌فرد محصولات را دسته‌بندی نموده و دسترسی به اطلاعات ردیابی محصول را از طریق زنجیره تأمین فراهم می‌کند.

  • استانداردهای اشتراک‌گذاری داده:

استانداردهای GS1 به شرکت‌ها و شرکای تجاری این امکان را می‌دهد تا از یک زبان مشترک جهت شناسایی اقلام تجاری، ضبط اطلاعات زنجیره تأمین و سپس به اشتراک‌گذاری این اطلاعات در سطح جهانی استفاده کنند. استفاده از استانداردهای GS1 پاسخ‌ سؤالاتی از قبیل: “چه چیزی”، “کجا”، “چگونه”، چه زمان” و “چرا” در رابطه با یک محصول در زنجیره تأمین فراهم می‌کند.

  • استانداردهای به‌کارگیری اطلاعات:

اگرچه استانداردهای شناسایی، ضبط خودکار و تبادل الکترونیکی داده‌ها، پیش‌نیاز و یک زیرساخت‌ بسیار پراهمیت برای تسهیل فرایندها در زنجیره تأمین محسوب می‌شوند، اما تا زمانی که کاربرد مناسب آن‌ها را پیدا نکنیم، به اهدافی که در زمان توسعه این استانداردها در نظر داشته‌ایم نخواهیم رسید. بنابراین، GS1 در طول بیش از 40 سال سابقه فعالیت خود، همواره به دنبال جاری سازی این استانداردها در کاربردهای مناسب و مفید در زنجیره تأمین صنایع و بازارهای مختلف بوده است.


استانداردهای GS1 چگونه کار می‌کنند؟

استانداردهایGS1 با شناسایی محصولات، مکان‌ها، دارایی‌ها و …، ضبط داده‌ها و تبادل الکترونیکی اطلاعات به‌صورت خودکار، بنیان اشتراک اطلاعات برای کسب‌وکارها را بنا نموده تا با استفاده از این بنیان مشترک، فرایندهای فیزیکی، اطلاعاتی و مالی با سادگی و دقت بیشتر انجام شود. علاوه بر این، کسب‌وکارها می‌توانند با ترکیب استانداردهای مختلف GS1، اثربخشی و کارآیی فرایندهایی مانند ردیابی و تائید اصالت محصولات را بهبود بخشند.